اثر پروانه ای

ادوارد لورنز استاد دانشگاه MIT (موسسه فناوری ماساچوست) با استفاده از کامپیوتر و با دادن وضعیت هوای روز گذشته با فرمول ۱۲ معادله ای که خودش به دست آورده بود موفق به پیش بینی وضعیت هوا در روزهای آتی شده بود . کامپیوتر مورد استفاده لورنز اعداد را تا ۴ رقم اعشار نشان می داد و کسر کوچکی از اعداد در محاسبات مورد استفاده قرار نمی گرفت .
لورنز متوجه شد که عدم دخالت این کسر کوچک از اعداد تاثیر بزرگی در پیش بینی هوا دارد و از اینجا بود که نظریه معروف اثر پروانه ای را با این مضمون بیان کرد : اگر پروانه ای در پکن بال بزند از اثر جزئی حرکت بال های او ممکن است طوفانی در نیویورک برپا شود .
در اثر پروانه ای داده ها و ستاده ها با هم برابر نیستند و این پارادایم سیستم خطی و نظام تفکر نیوتونی و رابطه علت و معلولی سابق را رد می کند . در تفکر نظم در بی نظمی داده های جزئی موجب اثری عظیم و شگرف در سیستم می شود . سوال اساسی در این جا این است که این داده های جزئی در چه قسمتی از یک سیستم وارد گردند تا نتایج عظیم را حاصل شوند ؟
تغییرات جزئی و داده های جزئی می بایست در نقاطی که به نقاط اهرمی مشهورند وارد گردند و مدیران می بایست این نقاط حساس و کلیدی را شناسایی نمایند .
«حساسیت به شرایط اولیه » مهم ترین اصل در اثر پروانه ای است و یکی از نمونه های قابل لمس از اثر پروانه ای در مدیریت ، موفقیت مدیران خلاق و کارآفرین است که با حرکت های کوچک موجب تغییرات عظیم شده اند و در برابر آنها مدیرانی هستند که با صرف هزینه های گزاف در قسمت های بی اثر و نا مناسب نتایج اندک داشته اند
کارایی = اجرای درست کارها (توانایی به دست آوردن ستاده از داده کمتر)
اثر بخشی = اجرای کارهای درست (تطبیق نتایج حاصل از انجام کار با هدفهای مورد نظر)
بهره‎‎وری = کارایی + اثربخشی
در اثر پروانه ای تعاریف کارایی، بهره وری و اثر بخشی نیز تغییر کرده است .
در اثر پروانه ای مدیران بهره ور مدیرانی هستند که نهاده های اندک را می شناسند و همچون ذره ای که از آن انرژی بسیار حاصل می شود آن ها را به موقع و به جا مورد استفاده‎ قرار می دهند
امروزه مدیرانی موفق هستند که رمز از اندک به بسیار رسیدن را یافته باشند .
پیتر سنگه (۱۹۹۰) اثر پروانه ای را در بحث سازمان های یادگیرنده تحت عنوان اصل اهرمی نام گذاری کرده است
در اثر پروانه ای بیان می شود که زمانیکه در سازمانی یک عارضه حاصل می شود نباید راه حل های موقتی را که باعث بحرانی تر شدن مشکل در آینده می شود ، استفاده شود . اگر عارضه را به مثابه درد در بدن بدانیم باید به جای خوردن مسکن برای تسکین درد به دنبال علت درد باشیم .
اثر اهرمی در بیان بسیار ساده و قابل فهم است ولی در عمل برای مدیران یافتن اهرم ها و تکیه گاه ها نیاز به دانش و تجربه ، آگاهی و شناخت، خلاقیت و نوآوری دارد، زیرا استفاده نادرست از اهرم ها نیز موجب بحران و تخریب می شود .
اثر پروانه ای با این اصطلاح و در علم مدیریت موضوع جدید و تازه ای است ولی در زندگی اقوام کهن این تفکر وجود داشته است یعنی به گونه ای که در ترانه ای محلی از مردم چین به صورت زیر اثر پروانه ای بیان شده است :
میخ نعل اسب فرمانده پوسیده بود/اسب از پای درآمد/فرمانده از پای درآمد/لشکر بدون فرمانده از پای درآمد/سرزمین به دست اقوام مهاجر غارت شد.

درباره ی مدیر

عضو هیات علمی دانشگاه در رشته اقتصاد - بازاریابی

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

هفده + 7 =